⁦Nussbaum Mind⁩. מעשיות פאר היינט. פעאיגקייטן פארן לעבן.

דער בריוו וואס ער קען נישט פארבעסערן

קאפיטל 1: די ערשטע ווערסיע

יהודה הייבט אן דעם בריוו מיט טייערער אברומי, און דערנאך בלייבט ער שטעקן.

אברומי קומט שוין צוויי וואכן נישט אין חדר. ער ערהוילט זיך אין שטוב. זייער רבי גייט ברענגען א פעקעלע בריוו צו זיין משפחה דאנערשטאג נאכמיטאג.

די אינגלעך קענען שרייבן א פאר גוטע ווערטער. קיינער דארף נישט מסביר זיין זיין קראנקהייט אדער פרעגן פראגעס וואס ער וויל אפשר נישט ענטפערן.

אויפן וועג אהיים האט יהודה פונקט געוואוסט וואס ער וויל זאגן. יעצט זעט דאס ריינע בלאט אויס צו ריין פאר די פשוטע ווערטער וואס ער האט מיטגעברענגט.

ער שרייבט: דו פעלסט אונז ביים טיש. איך האב אפגעהיט די מאדנע רעטעניש וואס דו האסט ליב געהאט. איך האף אז דו שפירסט זיך שטארקער.

דערנאך שטרייכט ער אויס שטארקער. אפשר קלינגט עס ווי ער בעט אברומי זיך צו איילן.

ער הייבט אן פון פריש.

קאפיטל 2: פינף אנהייבן

ביז מיטוואך אוונט האט יהודה פינף אנהייבן און נישט קיין סוף.

טייערער אברומי זעט אויס צו אפיציעל. העלא, אברומי זעט אויס אומפארזיכטיג. מיין טייערער חבר זעט אויס ווי עפעס וואס א זיידע וואלט געשריבן.

ער פרובירט א וויץ. דערנאך באזארגט ער זיך אז ס׳וועט קלינגען ווי ער פארשטייט נישט אז אברומי איז נישט געזונט.

ער נעמט ארויס דעם וויץ.

ער פרובירט א לאנגן זאץ וועגן ווי וויכטיג חברים זענען. עס קלינגט נישט ווי עפעס וואס ער וואלט געזאגט ביים טיש.

ער נעמט דאס אויך ארויס.

זיין עלטערער ברודער, שלומי, גייט פארביי דער טיר.

"דו שרייבסט פינף בריוו?"

"איינעם."

שלומי קוקט אויפן הויפן פאפיר.

"א זייער אנגעפולטן."

קאפיטל 3: דער אמתער פראבלעם

יהודה ווייזט אים די לעצטע ווערסיע.

"איז עס שלעכט?"

שלומי לייענט עס.

"עס זאגט אז ער פעלט דיר און אז דו געדענקסט די רעטעניש. דאס זענען גוטע ווערטער."

"אבער איז דאס די בעסטע וועג?"

"איך ווייס נישט די בעסטע וועג. זאגט עס עפעס וואס דו מיינסט באמת?"

יהודה קוקט אויפן בלאט.

"יא."

"בעט עס אים צו ענטפערן אדער מסביר זיין עפעס?"

"ניין."

"קען ער עס לייענען?"

"יא."

יהודה וויל אז שלומי זאל אים זאגן אז קיין בעסערער זאץ איז נישט מעגליך. דאס איז אן ענטפער וואס קיינער קען אים נישט געבן.

קאפיטל 4: דאס ווארט וואס ער לייגט צוריק

יהודה שרייבט איין פרישע ווערסיע.

טייערער אברומי, דו פעלסט אונז ביים טיש. איך געדענק די רעטעניש וועגן דעם מענטש מיטן ליידיגן קארב. איך היט זי אפ ביז דו וועסט וועלן זי הערן. דו דארפסט נישט צוריקשרייבן. איך האף אז דיין ערהוילונג גייט גוט.

דיין חבר, יהודה. ער קוקט איבער די אויסלייג פון די ווערטער און לייענט עס איין מאל אויפן קול.

די ווערטער קלינגען ווי ער. אפשר אביסל פשוט. אבער ער פרובירט דאך נישט צו געווינען א בריוו־פארמעסט.

ער פאלט צוזאמען דאס בלאט און לייגט עס אין א קאנווערט.

דערנאך עפנט ער ווידער דעם קאנווערט.

קאפיטל 5: דער פארשפעטיגונג דאנערשטאג

דאנערשטאג אינדערפרי נעמט יהודה דעם בריוו אין חדר.

ער וויל אים געבן דעם רבי פארן לימוד. אנשטאט לייגט ער אים אונטער זיין בוך. ער וועט אים איבערקוקן ביי דער הפסקה.

ביי דער הפסקה טוישט ער היט אפ צו האלט. דערנאך טוישט ער עס צוריק.

ביים מיטאגעסן טראכט ער צי די רעטעניש וועגן דעם קארב איז נאריש.

דער רבי לייגט די בריוו פון דער קלאס אין א גרויסן קאנווערט.

"ווער עס האט נאך א בריוו, זאל אים ברענגען איידער דער לעצטער שיעור ענדיגט זיך," זאגט ער. "איך גיי אוועק דערנאך."

יהודה שפירט זיך פלוצלינג אונטער דרוק. ער האט פארברענגט שעות צו פארמיידן די מעגליכקייט פון א קליינעם טעות. און יעצט שאפט ער א גרעסערן פראבלעם: פארפאסן ווען דער בריוו ווערט אפגעטראגן.

קאפיטל 6: איין אמתער איבערבליק

יהודה נעמט ארויס דעם בריוו.

עס איז דא איין אמתער פראבלעם. אין דער איילעניש אינדערפרי האט ער געשריבן דאנערשטאגס דאטום נישט ריכטיג.

ער פארריכט אים ציכטיג.

דאס איבעריגע בלאט זאגט נאך אלץ וואס ער מיינט. דער כתב איז ליינבאר. דער בריוו פארלאנגט נישט קיין ענטפער, זאגט נישט צו א באזוך וואס ער קען נישט מאכן און דערמאנט נישט קיין פריוואטע פרטים.

ער פאלט אים צוזאמען.

זיין האנט שטעלט זיך אפ איבערן קאנווערט. אפשר איז דא א בעסערער סוף.

עס קען זיין א בעסערער סוף, און דאך קענען די יעצטיגע ווערטער זיין גוט און פריינטליך.

ער שרייבט אברומיס נאמען אויפן קאנווערט און גיט אים דעם רבי.

קאפיטל 7: די ליידיגע האנט

אין די קומענדיגע פאר מינוט וויל יהודה דעם בריוו צוריק.

ער שטעלט זיך פאר ווי דער וויץ וועגן דעם קארב וועט קלינגען מאדנע. ער שטעלט זיך פאר אז אן אנדער אינגלס בריוו וועט זיין אסאך בעסער.

ער עפנט זיין לימוד־בוך אנשטאט צו גיין צום רביס טיש.

ביים סוף פונעם טאג נעמט דער רבי דעם גרויסן קאנווערט און גייט אוועק.

יהודה קען שוין נישט טוישן האלט צו היט אפ. ער קען העלפן אפרוימען די טישן. ער קען גיין אהיים. ער קען לאזן א פשוטן גוטן בריוו אנקומען, אן היטן יעדעס ווארט דעם גאנצן וועג.

ער טוט די זאכן, כאטש די דאגה גייט מיט אים א טייל פונעם וועג.

קאפיטל 8: מען דארף נישט קיין באווארטונג

די קומענדיגע וואך זאגט דער רבי דער קלאס אז די בריוו זענען אנגעקומען צו אברומיס משפחה.

ער שטעלט נישט די בריוו אין א ריי פון בעסטן צום ערגסטן. ער זאגט נישט וועלכער האט געמאכט אברומי שמייכלען דאס מערסטע.

יהודה דארף נישט פרעגן.

ווען ער טרעפט אברומי א צייט שפעטער, רעדן זיי וועגן א שפיל וואס זיי קענען ביידע. דער בריוו איז נישט געווען אן אריינגאנגסבילעט צו א שמועס פול מיט דאנקבארקייט.

יהודה איז צופרידן אז ער האט אים געשיקט.

ער האט אזוי שטארק געוואלט די ריכטיגע ווערטער, אז ער האט כמעט געלאזט אלע זיינע ווערטער אין שטוב.

דער בריוו האט געדארפט אויפמערקזאמקייט, אמת און א ליינבארן בלאט.

ער האט נישט געדארפט ווערן דער שענסטער בריוו וואס איז אמאל געשריבן געווארן, איידער ער קען ארויסגיין פון זיין האנט.

אקטיוויטעט 1 פון 9

געדענק די מעשה

ענטפער מיט דיינע אייגענע ווערטער. דו קענסט צוריקקוקן אין דער מעשה.

1. פארוואס זאמלט דער רבי בריוו?

2. וועלכן אמתן טעות פארריכט יהודה ביים לעצטן איבערקוקן?

3. וועלכע גוטע זאכן זענען שוין געווען אינעם בריוו איידער ער האט אים אפגעגעבן?

אקטיוויטעט 1 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 2 פון 9

א פאקט אדער א השערה

לייען יעדן זאץ. מאך א קרייז ארום פאקט אויב די מעשה ווייזט אז ס׳איז זיכער אזוי. מאך א קרייז ארום השערה אויב ס׳איז נאר עפעס וואס איינער טראכט.

1. יהודה שרייבט עטליכע אנהייבן. פאקט / השערה

2. נאר דער בעסטער מעגליכער בריוו קען זיין פריינטליך. פאקט / השערה

3. דער רבי שטעלט א לעצטע צייט צו אפגעבן די בריוו. פאקט / השערה

4. יהודהס בריוו פארלאנגט אן ענטפער. פאקט / השערה

5. יהודה פארריכט א נישט ריכטיגן דאטום. פאקט / השערה

6. דער רבי שטעלט די בריוו אין א ריי לויט ווי גוט זיי זענען. פאקט / השערה

שרייב איין פאקט און איין השערה פון דיין אייגענעם טאג.

אקטיוויטעט 2 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 3 פון 9

טראכט און שרייב

שרייב וואס איז אמת פאר דיר, אדער שרייב וועגן אן אויסגעטראכטן מענטש. דו דארפסט נישט טיילן קיין פריוואטע זאכן.

1. שרייב א קורצן בריוו צו אן אויסגעטראכטן חבר וואס קומט נישט אין חדר. פארלאנג נישט קיין ענטפער און פרעג נישט קיין פריוואטע פרטים.

2. שרייב וועלכע זאכן מען דארף איבערקוקן איידער מען שיקט א פריינטליכן בריוו. טייל אפ אן אמתן טעות פון א פשוט אנדערן אויסדרוק.

3. באשרייב ווי איינער קען אפגעבן א פארטיגן בריוו בשעת ער טראכט נאך צי עס איז דא א בעסערער זאץ.

אקטיוויטעט 3 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 4 פון 9

זוך די ווערטער

געפין די זעקס ווערטער. זיי לויפן פון רעכטס צו לינקס.

טהדפססעאדקפמעכ
דקנקפאנקווירבא
מעפותנארקאטצשת
בלטתכסרעטרעווא
יפתקקחמאחהעבדק
דזכחבלמתשבראקת
שקעשכדפרקרסצפצ
פסיעהלצזםוטאדצ
זקעסאופבלעעינר
יצעיאזנהמלטעצס
זזצתטהקנטערצפש
מאגעגקציגאשיטו
לניכאאמרחטנהבל
אזורצעדוכהצחהד

בריוו ווערטער קארב דאטום צעטל טיש

אקטיוויטעט 4 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 5 פון 9

ווערטער וואס געהערן צו דער מעשה

די ווערטער געהערן צו דער מעשה. שטעל די אותיות אין דער ריכטיגער סדר.

1. י ר ו ב ו

2. ע ר ט ע ר ו ו

3. ר ק ב א

4. א ם ט ו ד

5. ל ט צ ע

6. ט י ש

אקטיוויטעט 5 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 6 פון 9

זאג עס אויפן קול

זאג די זאצן אויפן קול, אדער שעפשע זיי. דערנאך שרייב מיט דיינע אייגענע ווערטער וואס דו וואלסט געזאגט.

1. "דו פעלסט מיר ביים טיש. דו דארפסט נישט צוריקשרייבן."

2. "דאס זאגט וואס איך מיין. איך וועל עס איין מאל איבערקוקן אויף אמתע טעותים."

3. "אפשר איז דא א בעסערער סוף. די יעצטיגע ווערטער זענען נאך אלץ פריינטליך און קלאר."

אקטיוויטעט 6 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 7 פון 9

מיין טאבעלע

נוץ אן אויסגעטראכטן פריינטליכן בריוו. קוק איבער פריוואטקייט, אמת און ליינבארקייט. דערנאך קלויב אויס ווען דו וועסט טאקע ענדיגן.

שורה 1

וואס איך וויל זאגן

אן אמתער טעות צו פארריכטן

וואס איז שוין קלאר

ווען צו אפגעבן דעם בריוו

שורה 2

וואס איך וויל זאגן

אן אמתער טעות צו פארריכטן

וואס איז שוין קלאר

ווען צו אפגעבן דעם בריוו

שורה 3

וואס איך וויל זאגן

אן אמתער טעות צו פארריכטן

וואס איז שוין קלאר

ווען צו אפגעבן דעם בריוו

אקטיוויטעט 7 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 8 פון 9

מאל עס

מאל דעם הויפן ווערסיעס, דעם צוזאמענגעפאלטענעם בריוו, דעם פארראכטענעם דאטום און דעם רביס קאנווערט. לייג צו קורצע באשרייבונגען.

1
2
3
4

אקטיוויטעט 8 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

אקטיוויטעט 9 פון 9

ענטפערס פארן דערוואקסענעם

דאס בלאט איז צום איבערקוקן. פאלט עס צוריק אדער היט עס אפ פאר שפעטער.

א פאקט אדער א השערה

1. פאקט 2. השערה 3. פאקט 4. השערה 5. פאקט 6. השערה

זוך די ווערטער

בריוו: שורה 2, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס; ווערטער: שורה 4, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס; קארב: שורה 6, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס; דאטום: שורה 8, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס; צעטל: שורה 10, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס; טיש: שורה 12, זייל 13 פון לינקס, צו לינקס

ווערטער וואס געהערן צו דער מעשה

1. בריוו 2. ווערטער 3. קארב 4. דאטום 5. צעטל 6. טיש

אקטיוויטעט 9 פון 9 · © 2026 Nussbaum Mind

דרוק דאס בוךאקטיוויטעטן צום דרוקןצוריק צו דער ביכערזאמלונג