די אנטשולדיגונג מיט אן אויסרייד

קאפיטל 1: לעבן דעם קליי

שייע'ס קיניגל פון ליים שטייט לעבן דעם קליי־פלעשל און ווארט אויף א פאפירענעם צוים. זיינע אויערן זענען לענגער ווי זיינע פיס.

בערל שטרעקט אויס די האנט איבערן טיש צום פלעשל. זיין ארבל רירט אן איין אויער.

דאס אויער בייגט זיך צו דער זייט און פאלט אראפ אויפן קיניגל'ס פוס.

שייע קוקט אויף.

'אנטשולדיג,' זאגט בערל שנעל. 'אבער דו האסט עס געשטעלט גלייך לעבן דעם קליי.'

שייע הייבט אויף דאס אויער אן ענטפערן.

דאס פלעשל שטייט נאך אלץ אויף דער אנדערער זייט פונעם קיניגל. בערל האט עס נישט גערוקט און נישט גענוצט.

קאפיטל 2: וואו עס איז געשטאנען

'ס'איז נישט געווען קיין סאך פלאץ,' זאגט בערל.

'דו האסט געקענט בעטן אז איך זאל דיר עס דערלאנגען.'

'איך האב נישט געזען ווי נאנט עס איז.'

'איך האב געמאכט דעם צוים.'

בערל ווייזט צום קיניגל און דערנאך צום פלעשל. דער פלאץ איז טאקע ענג. ער וויל אז שייע זאל פארשטיין אז ער האט נישט געוואלט עפעס צעברעכן.

שייע דריקט צוריק דאס אויער. עס בייגט זיך נאכאמאל איבער.

דער הסבר וועגן דעם ענגן פלאץ מאכט נישט דעם קיניגל שטיין ווי פריער.

קאפיטל 3: נאכאמאל אנטשולדיג

דער רבי קומט איבערקוקן דעם טיש.

'וואס איז געשען?'

בערל דערציילט וועגן זיין ארבל.

שייע ווייזט אים דאס אראפגעפאלענע אויער.

'מען קען לייגן די נאסע ליים אויף א טאץ, ווייט פון די זאכן וואס יעדער דארף נוצן,' זאגט דער רבי. 'קודם פרעג שייע וואס פאר א הילף ער וויל.'

בערל קוקט אויפן פלאץ וואו דאס אויער איז געווען אויפן קיניגל'ס קאפ.

'אנטשולדיג אז איך האב אויסגעשטרעקט די האנט איבער דיין קיניגל און צעבראכן זיין אויער.'

ער וויל שוין צולייגן נאכאמאל דעם זאץ וועגן דעם קליי. ער האלט זיך איין.

מען קען דארפן בעסער אויסשטעלן די זאכן אויפן טיש, און זיין אויסגעשטרעקטע האנט קען נאך אלץ זיין די סיבה פארוואס דאס אויער איז צעבראכן.

קאפיטל 4: נישט זיין קיניגל

'איך קען עס צוריק אנשטעלן,' זאגט בערל.

שייע שאקלט מיטן קאפ. 'איך וויל עס אליין טון. קענסטו ברענגען דעם רבי'ס קליין ברעטל פאר דער ליים?'

בערל ברענגט עס. ער לייגט עס לעבן שייע, אנשטאט אליין צו שטופן דעם קיניגל דערויף.

דער רבי ווייזט שייע ווי אזוי צו באהעפטן די צוויי שטיקלעך. בערל ווארט און רירט נישט אן דעם קיניגל.

'עס וועט אפשר אויסזען אביסל אנדערש,' זאגט שייע.

'איך ווייס.'

בערל וואלט געוואלט אז דער אומגליק זאל קיינמאל נישט געשען זיין. ער קען ברענגען דאס ברעטל און נישט מאכן די פארריכטונג שווערער. דאס האט שייע פון אים געבעטן.

קאפיטל 5: וואו מען קען דערגרייכן

בשעת שייע ארבעט, פרעגט בערל דעם רבי צי מען קען שטעלן די געמיינזאמע פלעשלעך אין מיטן און די טעצער מיט דער ליים ארום דעם ראנד.

דער רבי העלפט מאכן פלאץ. בערל פרעגט די אנדערע אינגלעך איידער ער רוקט זייערע ארבעטן.

דערנאך דארף איינער דעם קליי.

בערל גיט עס ווייטער אן אויסשטרעקן די האנט איבער א חיה.

שייע'ס קיניגל האט ווידער אן אויער. עס איז יעצט אביסל קירצער.

'ביסטו נאך אלץ אנטוישט?' פרעגט בערל שטיל.

'אביסל.'

בערל שאקלט מיטן קאפ. שייע דארף נישט זאגן אז דער קיניגל איז פונקט אזוי גוט ווי פריער, כדי בערל זאל אים קענען העלפן.

קאפיטל 6: א צוים דערנעבן

בערל שניידט שטרייפן פאר זיין אייגענעם צוים. ווען שייע בעט איינעם, דערלאנגט ער אים עס.

ביים אויפרוימען ווארט בערל ביז שייע לייגט זיין קיניגל זיכער אויפן טאץ. ערשט דערנאך נעמט ער דאס פלעשל.

דאס מאל רירט זיין ארבל נישט אן קיינעם'ס ארבעט.

אויפגאבע 1 פון 9

געדענק די מעשה

ענטפער מיט דיינע אייגענע ווערטער. דו קענסט צוריקקוקן אין דער מעשה אויב דו ווילסט.

1. פארוואס האט בערל'ס ערשטע אנטשולדיגונג נישט סאך געהאלפן שייע?

2. וואס פאר א הילף ביים פארריכטן האט שייע באמת געבעטן פון בערל?

3. ווי אזוי האט מען געטוישט דעם סדר אויפן טיש, אן אוועקנעמען בערל'ס אחריות?

אויפגאבע 2 פון 9

א פאקט אדער א השערה

לייען יעדן זאץ. מאך א קרייז ארום 'פאקט' אויב די מעשה ווייזט אז עס איז זיכער אזוי. מאך א קרייז ארום 'השערה' אויב עס איז נאר עפעס וואס איינער מיינט.

1. בערל'ס ארבל האט צעבראכן דעם קיניגל'ס אויער. פאקט / השערה

2. צוליב דעם ענגן פלאץ איז אלעס געווען שייע'ס שולד. פאקט / השערה

3. שייע האט געוואלט אליין פארריכטן זיין קיניגל. פאקט / השערה

4. שייע האט שוין נישט געטארט זיין אנטוישט נאכדעם וואס בערל האט זיך אנטשולדיגט. פאקט / השערה

5. בערל האט געברענגט דאס קליינע ברעטל פאר דער ליים. פאקט / השערה

6. דאס פארראכטענע אויער איז געווען אביסל קירצער. פאקט / השערה

שרייב איין פאקט און איין השערה פון דיין אייגענעם טאג.

אויפגאבע 3 פון 9

טראכט און שרייב

שרייב וואס איז אמת פאר דיר, אדער שרייב וועגן א אויסגעטראכטן מענטש. דו דארפסט נישט דערציילן קיין פריוואטע זאכן.

1. שרייב אן אנטשולדיגונג פאר אן אמת'ן אדער אויסגעטראכטן אומגליק. זאג וואס דו האסט געטון, אן באשולדיגן דעם אנדערן מענטש.

2. שרייב א פראגע וועגן וועלכע הילף דער בעל־הבית וויל ביים פארריכטן.

3. שרייב וועגן א זיכערערן סדר פאר די געמיינזאמע זאכן, וואס נעמט נישט אוועק די אחריות פאר אן אומגליק.

אויפגאבע 4 פון 9

זוך די ווערטער

געפין די 6 ווערטער. זיי גייען פון רעכטס אויף לינקס אדער פון אויבן אראפ.

ו	ל	י	י	ם	ר	ל	י	ג	ח
א	א	ו	י	ע	ר	ק	ה	ק	ס
ק	פ	ל	ע	ש	ל	מ	נ	ו	ו
נ	ט	א	ץ	צ	מ	ר	א	ז	פ
ב	ט	ו	י	ע	ר	ו	ב	ק	ח
ע	ב	ר	ע	ט	ט	ק	ג	ת	ר
ג	ק	א	א	ז	ר	ש	ק	צ	צ
ל	א	ל	כ	ו	י	ג	כ	מ	א
ת	ר	פ	א	ש	נ	מ	א	ה	ע
ח	כ	מ	נ	ע	ס	ג	ת	ז	ל

ליים / אויער / פלעשל / טאץ / טויער / ברעט

אויפגאבע 5 פון 9

ווערטער פון דער מעשה

די ווערטער האבן צו טון מיט דער מעשה. שטעל די אותיות אינעם ריכטיגן סדר.

1. ל י ם י

2. א י ו ר ע

3. ל פ ע ל ש

4. ט ץ א

5. ט י ר ע ו

6. ט ב ע ר

אויפגאבע 6 פון 9

זאג עס הויך

זאג די זאצן הויך, אדער שעפטשע זיי, צו זיך איינצואיבן. שרייב דערנאך וואס דו וואלסט געזאגט מיט דיינע אייגענע ווערטער.

1. 'אנטשולדיג אז איך האב אויסגעשטרעקט די האנט איבער דיין קיניגל.'

2. 'וואס פאר א הילף ווילסטו?'

3. 'ביסטו גרייט צו נעמען דאס פלעשל?'

אויפגאבע 7 פון 9

מיין טאבעלע

נוץ אן אמת'ן אדער אויסגעטראכטן אומגליק ביים מאכן א האנטארבעט. פרעג איידער דו רירסט אן אדער פארריכטסט יענעם'ס ארבעט. אן אנטשולדיגונג פארלאנגט נישט אז דער אנדערער זאל שוין אויפהערן צו שפירן אנטוישט.

שורה 1

וואס איך האב געטון

וואס האט זיך געטוישט

אן אנטשולדיגונג אן באשולדיגן

הילף וואס מען קען אנבאטן

שורה 2

וואס איך האב געטון

וואס האט זיך געטוישט

אן אנטשולדיגונג אן באשולדיגן

הילף וואס מען קען אנבאטן

שורה 3

וואס איך האב געטון

וואס האט זיך געטוישט

אן אנטשולדיגונג אן באשולדיגן

הילף וואס מען קען אנבאטן

אויפגאבע 8 פון 9

צייכן עס

צייכן דעם קיניגל לעבן דעם פלעשל, דאס אראפגעפאלענע אויער, דאס ברעטל פאר דער ליים און די טעצער מיט גענוג פלאץ צווישן זיי. שרייב א קורצע באשרייבונג ביי יעדן בילד.

אויפגאבע 9 פון 9

ענטפערס פאר דעם דערוואקסענעם

די זייט איז צום איבערקוקן. לייג זי אוועק, אדער היט זי אפ אויף שפעטער.

א פאקט אדער א השערה

1. פאקט 2. השערה 3. פאקט 4. השערה 5. פאקט 6. פאקט

זוך די ווערטער

ליים: שורה 1, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס; אויער: שורה 2, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס; פלעשל: שורה 3, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס; טאץ: שורה 4, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס; טויער: שורה 5, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס; ברעט: שורה 6, זייל 2 פון רעכטס, פון רעכטס אויף לינקס

ווערטער פון דער מעשה

1. ליים 2. אויער 3. פלעשל 4. טאץ 5. טויער 6. ברעט

דרוק דאס בוך אקטיוויטעטן צום דרוקן צוריק צו דער ביכערזאמלונג

ו	ל	י	י	ם	ר	ל	י	ג	ח
א	א	ו	י	ע	ר	ק	ה	ק	ס
ק	פ	ל	ע	ש	ל	מ	נ	ו	ו
נ	ט	א	ץ	צ	מ	ר	א	ז	פ
ב	ט	ו	י	ע	ר	ו	ב	ק	ח
ע	ב	ר	ע	ט	ט	ק	ג	ת	ר
ג	ק	א	א	ז	ר	ש	ק	צ	צ
ל	א	ל	כ	ו	י	ג	כ	מ	א
ת	ר	פ	א	ש	נ	מ	א	ה	ע
ח	כ	מ	נ	ע	ס	ג	ת	ז	ל

ו	ל	י	י	ם	ר	ל	י	ג	ח
א	א	ו	י	ע	ר	ק	ה	ק	ס
ק	פ	ל	ע	ש	ל	מ	נ	ו	ו
נ	ט	א	ץ	צ	מ	ר	א	ז	פ
ב	ט	ו	י	ע	ר	ו	ב	ק	ח
ע	ב	ר	ע	ט	ט	ק	ג	ת	ר
ג	ק	א	א	ז	ר	ש	ק	צ	צ
ל	א	ל	כ	ו	י	ג	כ	מ	א
ת	ר	פ	א	ש	נ	מ	א	ה	ע
ח	כ	מ	נ	ע	ס	ג	ת	ז	ל

ו	ל	י	י	ם	ר	ל	י	ג	ח
א	א	ו	י	ע	ר	ק	ה	ק	ס
ק	פ	ל	ע	ש	ל	מ	נ	ו	ו
נ	ט	א	ץ	צ	מ	ר	א	ז	פ
ב	ט	ו	י	ע	ר	ו	ב	ק	ח
ע	ב	ר	ע	ט	ט	ק	ג	ת	ר
ג	ק	א	א	ז	ר	ש	ק	צ	צ
ל	א	ל	כ	ו	י	ג	כ	מ	א
ת	ר	פ	א	ש	נ	מ	א	ה	ע
ח	כ	מ	נ	ע	ס	ג	ת	ז	ל